ΕΛΔΥΚ 1974

Ο Αργύρης Ντινόπουλος κατέγραψε τις μαρτυρίες των στρατιωτών της ΕΛΔΥΚ για τις μάχες του καλοκαιριού του 1974 στην Κύπρο. Το ντοκιμαντέρ, μέρος της σειράς εκπομπών του «Στον δρόμο», προβλήθηκε από την τηλεόραση του Αντέννα (ΑΝΤ1) το 1998 και δίνει τον λόγο στους ίδιους τους άνδρες που πολέμησαν — σχεδόν μισή ώρα προφορικής ιστορίας.

Η ΕΛΔΥΚ — η Ελληνική Δύναμη Κύπρου — ήταν το ελληνικό στρατιωτικό άγημα που στάθμευε στο νησί. Όπως το θέτει ο ίδιος ο Ντινόπουλος, οι άνδρες που μιλούν στην ταινία ήταν οι στρατιώτες «που το 1974 απέκρουσαν την τουρκική εισβολή στην Κύπρο».

Πρόκειται για μια πρωτογενή, προφορική ιστορική πηγή: άνδρες που, δεκαετίες αργότερα, είχαν μείνει σε μεγάλο βαθμό έξω από την επίσημη δημόσια μνήμη αφηγούνται την αναμονή, τη μάχη και την απώλεια συμπολεμιστών. «Οι λαοί θυμούνται μόνον τους πολέμους που κέρδισαν», γράφει ο Ντινόπουλος· το ντοκιμαντέρ επιχειρεί να αποκαταστήσει τη μνήμη μιας μονάδας που έδωσε σκληρές μάχες.

Η ΕΛΔΥΚ στάθμευε στην Κύπρο βάσει της Συνθήκης Συμμαχίας του 1960, μετά την ανεξαρτησία του νησιού. Τον Ιούλιο του 1974, έπειτα από το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου εναντίον του προέδρου Μακαρίου, η Τουρκία προχώρησε σε στρατιωτική εισβολή σε δύο φάσεις, στις 20 Ιουλίου και στις 14 Αυγούστου 1974. Οι άνδρες της ΕΛΔΥΚ έδωσαν αμυντικές μάχες, κυρίως γύρω από το στρατόπεδό τους κοντά στη Λευκωσία, με σημαντικές απώλειες. Στο τέλος των επιχειρήσεων, το βόρειο τμήμα του νησιού πέρασε υπό τουρκικό στρατιωτικό έλεγχο και η Κύπρος παραμένει έκτοτε διαιρεμένη — ένα ζήτημα που εκκρεμεί σε διεθνές επίπεδο.

Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Μιχάλης Γαλανάκης, με βοηθό σκηνοθέτη τον Γιάννη Μαρούδα. Ως πρωτογενής μαρτυρία των γεγονότων του 1974 από τους ίδιους τους στρατιώτες, το ντοκιμαντέρ είναι ένα από τα πιο προβεβλημένα κομμάτια του αρχείου του Ντινόπουλου.